M. Fatih Kirişçioğlu (Prof.Dr.)

Prof. Dr. M.Fatih KÄ°RÄ°ÅžCÄ°OÄžLU

Gazi Üniversitesi , Fen Edebiyat Fakültesi , Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü, Kuzeydoğu Türk Leh.ve Edb. Anabilim Dalı Öğretim Üyesi

Tel:+90(312) 212 60 30; +90(312) 212 09 87, Fax:+90(312) 212 2279,

E-mail : mfatih@gazi.edu.tr

Uzmanlık Alanı: Saha (Yakut) Türkçesi, Türkmen Türkçesi, Özbek Türkçesi

ÖZGEÇMİŞ

1958 yılında Ankara’da doÄŸdu. Ä°lk, Orta ve Lise tahsilini Ankara’da tamamladıktan sonra 1981 yılında Selçuk Ãœniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne girdi. Bu Bölümü 1985 yılında “Eski Türk Abidelerinde Cümle Unsurları” adlı tezini vererek iyi derece ile bitirdi. Aynı yıl bitirdiÄŸi bölümde Türk Dili Anabilim Dalında AraÅŸtırma Görevlisi olarak iÅŸe baÅŸladı. 1988 yılında Prof. Dr. Kemal Eraslan’ın yöneticiliÄŸinde “Kamusal-Okyanus’ta Uzuv isimleri” adlı tezi savunarak yüksek lisans derecesini; 1992 yılında Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun’un yöneticiliÄŸinde “Yakut Türkçesi’nde Fiil” adlı tezi savunarak doktora derecesini aldı. Doktorasını bitirdikten sonra 1994 yılında Gazi Ãœniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, ÇaÄŸdaÅŸ Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü’nde yardımcı doçent doktor olarak göreve baÅŸladı.

1996 yılı yazında Sibirya’da Yakutistan bölgesinde araÅŸtırma ve incelemelerde bulundu. 2001 yılında doçent olan KirişçioÄŸlu aynı yıl Fen-Edebiyat Fakültesi, ÇaÄŸdaÅŸ Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölüm BaÅŸkanlığı’na atandı.2004 yılında bölüm baÅŸkanlığı süresi biten KirişçioÄŸlu,daha sonra Batı Dilleri ve Edebiyatları Bölüm BaÅŸkanlığı’na atanmıştır ve halen bu bölümün baÅŸkanıdır. Bugün, ÇaÄŸdaÅŸ Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü’nde çalışmakta ve Azerbaycan Türkçesi, Özbek Türkçesi, Türkmen Türkçesi ve Saha (Yakut) Türkçesi ile ilgili dersler vermektedir. Balkan ülkeleri, Ukrayna, Suriye ve Amerika BirleÅŸik Devletlerinde çeÅŸitli vesilelerle bulunmuÅŸtur. 4 kitabı ve 50′den fazla yayını bulunmaktadır.
Dış Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlığı-TÄ°KA ve Türk Dil Kurumu’nun ortaklaÅŸa yürüttüğü “Türk Lehçelerinin Ortak Sözlüğü ve Grameri” adlı projede yürütücü ve koordinatör olarak, “Türk Destanlarının Tespiti ve Yayımlanması” ve “Göktürk-Runik Yazılı Âbideler” projelerinde de yürütme kurulu üyesi ve raportör olarak bilfiil çalışmıştır. Türk Dünyası -Dil ve Edebiyat- , Türk Yurdu, S.Ãœ. Türkiyat AraÅŸtırmaları, H.Ãœ.Türkiyat dergilerinin yayın kurulu üyesidir. Bilig, Türklük AraÅŸtırmaları, Avrasya Dosyası, Millî Folklor gibi dergilerle bir çok üniversitenin hakemli dergisinde hakemlik yapmaktadır.  Saha (Yakut) Türkçesi Grameri adlı eseri Türkiye Yazarlar BirliÄŸi 1994 Dil Ödülü’ne layık görüldü.  Saha Yakut)Türkleri üzerine yaptığı araÅŸtırmalardan ötürü Türk Ocakları 1996 Ziya Gökalp Ä°lim ve TeÅŸvik Ödülüne layık görüldü. Türk Ocakları, Türkiye Yazarlar BirliÄŸi, Ä°LESAM, TÄ°SAV, Türkologlar BirliÄŸi gibi kuruluÅŸların da üyesidir. Evli ve iki çocuk babasıdır.

KÄ°TAPLAR

1)  Saha (Yakut) Türkçesi Grameri , 1.baskı Ankara 1994 , genişletilmiş 2.baskı , Ankara 1999.

2)  Saha(Yakut) Halk Edebiyatı Örnekleri , Ankara 1996 (3 yazarlı ortak eserde 2.yazar)

3)  Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı , Ankara , 1999(2 yazarlı ortak eserde 2.yazar)

4)   Saha Türklerinin Atasözleri, -İnceleme-Metin-, Ankara, 2007

MAKALELER

Uluslararası Hakemli Ve Diğer Bilimsel Dergilerde Yapılan Yayınlar

1- Saha Türkçesinde Farklı Bir Kip -Iıhık “,Acta Mongolica,-Mongol Ulsın Ä°x Surguli, volume  4  sayı 236, Ulaanbaatar 2005,s.87-92.

Ulusal Hakemli Dergilerde

1-”Yakutların MenÅŸei Meselesi” , Millî Folklor , c.2 ,sayı 13 , Ankara 1992 , s.47-49.

2-”Yakutların MenÅŸei Ãœzerine Bir Destan Metni ” , Millî Folklor , c.2 , sayı 15 , Ankara 1992 , s.16-18

3-”Bir Osmanlı Sözlükçüsü – Mütercim Âsım ” , Osmanlı AraÅŸtırmaları , Ä°stanbul 1993 , s.163-167.
4-”Andalııp ve OÄŸuznaamecilik Debi (GeleneÄŸi) ” , S.Ãœ.Fen-Edebiyat Fakültesi , Edebiyat Dergisi , sayı 7-8 , Konya 1993 , s.1-32.
5-”Sahalarda Bahar Bayramı-Ihıax” ,Millî Folklor ,c.IV , sayı 25 ,Ankara 1995 , s.16

6-”Suriye Türkleri ” Avrasya Dosyası , Ankara 1995 , c.2 , sayı 3 , s.131-143.

7- “Bir Münekkidin Tenkidi-I ,Nazım’ın Söğütleri AÄŸlıyordu” , Türk Dili , 1996/1 , sayı 530 , Ankara 1996 , s.279-289.

8-”Saha (Yakut) Türkleri Edebiyatı ” , Türk Dünyası El Kitabı (Türkiye Dışı Türk               Edebiyatları) , c.IV , Ankara 1998 , s.501-512.

.9- “Saha Yerinde Alfabe Çalışmaları” , G.Ãœ.Gazi EÄŸitim Fakültesi Dergisi Himmet Biray Özel Sayısı , Ankara 1999 , s.122-129.

10- “Atatürk Dönemine Âit Bazı Belgeler”,Türk Dili,2001/II,sayı 600,Ankara,Aralık 2001,s.765-775

11- “Olonkho Metinlerinin Toplanması ve AraÅŸtırılması”,S.Ãœ.Türkiyat AraÅŸtırmaları Dergisi-Prof.Dr.Ahmet B.Ercilasun’a ArmaÄŸan,sayı 13,Bahar 2003,Konya 2003,s.227-233.

DiÄŸer Bilimsel Dergilerde

1-”Atatürk ve Türk Lehçeleri” , Türk Yurdu , sayı 107 , Ankara 1996 , s.57-59.

2-”Saha Edebiyatının Öncülerinden Nikolay Neustroyev DoÄŸumunun 100.Yılında” , Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi , sayı 1 , 1996/Bahar , Ankara 1996 , s.272-276 (Y.Vasilyev ile ortak)
3- “Sahalar(Yakutlar) ” Yeni Türkiye-Türk Dünyası Özel Sayısı , sayı 16 , Ankara 1997 , s.1558-1560

4- “XXI.Yüzyılın EÅŸiÄŸinde Türk Dünyası”,SoydaÅŸ Dergisi, Ankara, Mayıs 2000,s.20-22
5- “MilliyetçiliÄŸin Dili” , Türk Yurdu-Türkçeye Saygı Özel Sayısı , sayı 162-163 , Ankara 2001 , s.252-254 .

6- “Mehmet Âkif’te Dil ve Ãœslûp Özellikleri”,Türk Yurdu, Ankara,Aralık 2002,s.55-58.

7-  “Ana Dil”, Türk Hukuk, Ankara, Ekim 2002,s.6-10.

KONGRE, SEMPOZYUM

Basılmamış Uluslar Arası Kongre Tebliği

1-     “Kuzey-DoÄŸu Türk Lehçelerinde Hâl Eklerinde VaryantlaÅŸma” , IV.Uluslar                                                                                       Arası Türk Dili Kurultayı , 25-29 Eylül 2000 , Ä°zmir

2- “Saha (Yakut) Türkçesinden Hareketle Türk Etimolojik Sözlüğüne Bir Katkı 1. Uluslar Arası Türk Dünyası Kültür  Kurultayı , 9-15 Nisan  2006 , Ä°zmir.

3- “Saha (Yakut) Türkçesindeki Deyimler Ãœzerine “VII. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi, 26-30  Haziran  2006  Gaziantep.

Özeti Basılmış Uluslar Arası Kongre Tebliği

1- “Saha(Yakut) Türkçesi’nde Yapısı Tartışılan Ä°ki Zarf-Fiil Eki” , V.Uluslar Arası Türk Dili Kurultayı , 20-26 Eylül 2004 , Ankara.

Tam Metni Basılmış Uluslar Arası Kongre Tebliği

1) “Sibirya Türk Lehçelerinde -A(Aç)çI  Eki” Sibirya AraÅŸtırmaları , Ä°stanbul 1997 ,s.119-122 (Uluslar Arası Sibirya Konferansı , Ä°stanbul 2-4 Nisan 1996).

2)  “Er-SoÄŸotox Efsanesindeki Motifler ” , III.Uluslar Arası Türk Kültürü Kongresi , Ankara 25-29 Eylül 1993 (Baskı : Ankara 1999,c.II,s.649-657).

3)  “Saha(Yakut) ve Türkmen Türkçelerinde Eklerdeki Uzun Ãœnlüler ” , III.Uluslar Arası Türk Dili Kurultayı , Ankara ,26-28 Eylül 1996 (Baskı : Ankara 1999 , s.669-673).

4) “Türk Yazı Dillerinin Åžekillenme Süreci Ãœzerine”, TÄ°KA I.Uluslar Arası        Türkoloji Sempozyumu ,31 mayıs -4 Haziran 2004, Akmescit -Kırım/Ukrayna.(Baskı : 2005, Ukrayna, s.301-307).

Özeti Basılmamış Ulusal Kongre Tebliği

“Prof.Dr.Erol Güngör ve Türk Dili”,Prof.Dr..Erol Güngör’ü Anma Paneli,G.Ãœ.KırÅŸehir EÄŸitim Fak.,24.04.2003, KırÅŸehir

1. ” Saha Türkçesi’nde MoÄŸolca Söz Varlığı Ãœzerine Düşünceler” III.ÇaÄŸdaÅŸ Türklük AraÅŸtırmaları Sempozyumu,A.Ãœ.,DTCF.5-7 Mayıs 2004,Ankara
2. “Saha Türkçesindeki Rusça Alıntı Kelimeler” IV. ÇaÄŸdaÅŸ Türklük AraÅŸtırmaları Sempozyumu,A.Ãœ.,DTCF. 7-11 Haziran 2005,Ankara

Tam Metni Basılmış Ulusal Kongre Tebliği

1-  “Saha(Yakut)ların Naara Suox Fıkra Tipi ile Nasreddin Hoca’nın KarşılaÅŸtırılması    , G.Ãœ.G.E.F.Nasreddin Hoca Sempozyumu (Baskı : Ankara 1999 , s.669-673).
2- “Saha Türk Destanı-Oloñxo”,I.ÇaÄŸdaÅŸ Türklük AraÅŸtırmaları Sempozyumu,A.Ãœ.,DTCF.8-10 Mayıs 2002,Ankara (Baskı :Ankara 2004,s.124-133).

3-   ”Kazan’ın Ä°ÅŸgali Sonrası Sibiryadaki Dil Hareketleri”,Kazan’ın Ä°ÅŸgali ve                  Türk Toplulukları Bilgi Şöleni,Türk Dil Kurumu, 15.10.2002,Ankara (Baskı : Ankara 2004,s.37-45 ).

4-”Teke Türkmen AÄŸzı”, 2.Tekeliler Kurultayı-Tekeli AraÅŸtırmaları Paneli,14 Temmuz 2002,Bozyazı,İçel(Baskı : Prof.Dr.Abdurrahman Güzel’e ArmaÄŸan Ankara 2004,s.517-523 ).

5- “Türkmen Türkçesinden Türkiye Türkçesine Yapılan Aktarmalarda Karşılaşılan Bazı Problemler”, I.Türkiyat AraÅŸtırmaları Sempozyumu“, G.Ãœ. , 11-13 Mayıs 2005,Ankara. ( Baskı : S.Ãœ.Türkiyat AraÅŸtırmaları Dergisi, sayı 20 Güz/2006, s.21-37)

ANSÄ°KLOPEDÄ° MADESÄ°

1-”Georgiyeviç K.AbaÄŸinsky” , Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi , Ankara 2000 , s.343.

2- “Egor Egoroviç Alekseyev” , Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi , Ankara 2000 , s.343.

3-”Mihail Petroviç Alekseyev” , Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi , Ankara 2000 , s.343.

4-”Ä°nnokentiy Armantanov” , Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi , Ankara 2000 , s.495.

5-”Sahalar (Yakutlar) ve Saha Türkçesi”,Türkler Ansiklopedisi,Ankara 2001, s.133-140.

6- “Yakutların Cedlerinin Lena’ya Gelmeleri- Omogoy Bay Elley Botur-”, Türk Dünyası Edebiyat Metinleri Antolojisi , c.I ,Ankara 2001, s.662-671.

7- “Culuruyar Nurguun Bootur-”, Türk Dünyası Edebiyat Metinleri Antolojisi , c.V, Ankara 2004, s.445-450.

8- “Saha Türklerinin Bahar Bayramı”, Türk Dünyası Nevruz Ansiklopedisi, Ankara 2004,s.359-363.

ÇALIŞMALARINA YAPILAN ATIFLAR

Marek Stachowski, Saha (Yakut) Türkçesi Grameri, Folia Orientalia, Karakow-Poland, 1994,vol : 30, s.247,250.

Tuncer Gülensoy, Türkçe El Kitabı, Kayseri 1995, s.22.
Fatma Özkan, “Sibirya Türkleri ” Yeni Türkiye-Türk Dünyası Özel Sayısı, sayı 16 , Ankara 1997 , s.1553-1557.s.1556.

Özlem Yılmaz, “Sibirya Türk Lehçelerinde Dönüşlülük Zamiri” Sibirya AraÅŸtırmaları , Ä°stanbul 1997 ,s.105 (Uluslar Arası Sibirya Konferansı , Ä°stanbul 2-4 Nisan 1996).

Nafiz Öztürk, “Suriye Türkleri ve Türkiye Suriye Ä°liÅŸkileri ” Yeni Türkiye-Türk Dünyası Özel Sayısı , sayı 16 , Ankara 1997 , s.1675-1686.s.1678,1679,1681.

Nevzat Özkan, Türk Dilinin Yurtları, Ankara 2003, s.87,222,223, 225,226.

Naciye Yıldız”Nevruz Adlandırmaları”, Türk Dünyası Nevruz Ansiklopedisi, Ankara 2004,s.39.

Murat Karabulut “Müzikte Nevruz”, Türk Dünyası Nevruz Ansiklopedisi, Ankara 2004,s.184.

Esra Karabacak “Zaman Ä°simleri Ãœzerine” , V.Uluslar Arası Türk Dili Kurultayı-, 20-26 Eylül 2004 , Ankara. TebliÄŸler c.II s.1880,1918,1927.

Mehmet Kara, “Bir Eskimo Dilinde Türkçenin Ä°zleri-I : TüremiÅŸ Kelimeler” , V.Uluslar Arası Türk Dili Kurultayı-, 20-26 Eylül 2004 , Ankara. TebliÄŸler c.I s.1506.

Hüseyin Yıldırım, “Saha Türkçesinde Yükleme ve Yönelme Hali Eklerinin Ä°yelik Ekleriyle Kullanımı” , V.Uluslar Arası Türk Dili Kurultayı-, 20-26 Eylül 2004 , Ankara. TebliÄŸler c.II s.3223.

Figen Güner Dilek, “Altay Türkçesindeki {-GIlA-}Eki Hakkında” , V.Uluslar Arası Türk Dili Kurultayı-, 20-26 Eylül 2004 , Ankara. TebliÄŸler c.I s.790.

DANIŞMANLIĞINI YÜRÜTTÜĞÜ TAMAMLANMIŞ YÜKSEK LİSANS VE DOKTORA TEZLERİ

Nur Utanç – 20.Yüzyılda Ruslara Türk Lehçelerini Öğretmek Ãœzerine Yapılan Çalışmaların bir DeÄŸerlendirmesi

Ãœmit Yener – Nazım Kembiri’nin Erpan Ä°zgülirim Adlı Eseri Ãœzerinde Bir Gramer Ä°ncelemesi

Fatma CiritoÄŸlu Çelebi – EÅŸimkul Menen Zuura Destanı

Hanako Komatsu – Cengiz Aytmatov’un Samancının Colu Romanında Fiil

Hüseyin Yıldırım – Ayıı ÜöreÄŸe (Tanrı Öğretisi) Metni Esasında Saha Türkçesinde Ä°sim

Nigar Kalkan – Ayıı ÜöreÄŸe (Tanrı Öğretisi) Metni Ãœzerinde Gramer Çalışması

Serkan Nergiz – Tulum Hoca Metni Esasında  Türkmen Türkçesinde Ä°simler Ãœzerine Gramer Çalışması

Songül Miser – Beki Seytekov’un Hikaye ve Povestlerinde Geçen Sıfat-Fiil ve Zarf-Fiiller

Yavuz KartallıoÄŸlu – Atamden Kalgen Topraklar Metni Esasında Özbek Türkçesinde Ä°sim

Yakup Sarıkaya – Bedri Kerbabayev’in Ayğıtlı Adim Romanı (Ä°nceleme-Metin-Sözlük)- Doktora

Seyfullah Türkmen- Eski Anadolu Türkçesi Metinlerinde Tıp Terimleri (Tarama-Ä°nceleme-      Etimoloji) – Doktora

TÜRKOLOGLAR Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü, Gazi Üniversitesi, Özbek Türkçesi, Prof. Dr. M.Fatih Kirişçioğlu, Saha (Yakut) Türkçesi, Türk lehçeleri, Türkmen Türkçesi